Een goede AI-prompt schrijven: de basis

Bijna iedereen heeft inmiddels weleens iets aan ChatGPT of een andere AI-tool gevraagd. En bijna iedereen kreeg weleens een antwoord terug dat nét niet was wat hij zocht: te algemeen, te lang, of gewoon naast de kwestie. Meestal ligt dat niet aan de tool, maar aan de vraag. Een goede prompt maakt het verschil tussen een nutteloos en een bruikbaar antwoord.

Wat is een prompt?

Een prompt is de opdracht of vraag die je aan een AI-tool geeft. Hoe duidelijker je prompt, hoe bruikbaarder het antwoord, want het model doet precies wat je vraagt, niet wat je in je hoofd hebt. Zie het als een heel behulpzame stagiair die alles letterlijk neemt: geef je een vage opdracht, dan krijg je een vaag resultaat.

Waarom je eerste poging vaak tegenvalt

De meeste mensen typen een korte, algemene vraag, zoals “schrijf een tekst over mijn bedrijf”. De AI weet dan niet wie je bent, voor wie de tekst is, hoe lang hij moet zijn of welke toon past. Dus vult het model die gaten zelf in, en meestal niet zoals jij het bedoelde. Meer context betekent een beter antwoord.

De bouwstenen van een goede prompt

Een sterke prompt bevat meestal deze onderdelen:

• Context en rol. Vertel wie je bent en vanuit welke rol de AI moet werken. “Je bent een tekstschrijver voor kleine bedrijven.”
• De taak. Wat moet er precies gebeuren? Wees concreet.
• Kaders. Lengte, toon, taal, wat het juist niet moet worden.
• Gewenst format. Een lijst, een e-mail, een tabel, vijf koppen?
• Een voorbeeld. Laat zien hoe goed eruitziet, dan volgt de AI die lijn.

Van vaag naar scherp

Vergelijk deze twee. Vaag: “schrijf een tekst over mijn kapsalon.” Scherp: “Je bent een tekstschrijver. Schrijf een wervende maar nuchtere welkomsttekst van 80 woorden voor de homepage van een kapsalon in Arnhem, gericht op mannen van 30 tot 50, in een toegankelijke jij-vorm.” De tweede levert iets bruikbaars, de eerste levert werk om nog helemaal te herschrijven.

Blijf bijsturen

Een prompt is geen eenmalige worp. Vind je het antwoord nog niet goed, zeg dan wat er beter moet: “korter”, “minder formeel”, “voeg een voorbeeld toe”. Dat heen-en-weer is geen falen, het is juist hoe je snel bij een goed resultaat komt.

Veelgemaakte fouten bij het schrijven van een prompt

• Alles in één keer willen. Een prompt die tegelijk een tekst moet schrijven, herschrijven, vertalen én samenvatten levert vaak een halfbakken resultaat op. Splits grote taken op in stappen: eerst een goede opzet, dan pas verfijnen.
• Vergeten te zeggen wat je juist niet wil. “Schrijf een LinkedIn-post” levert al snel een post vol emoji’s en uitroeptekens op. Zeg er expliciet bij: “geen emoji’s, geen uitroeptekens, geen clichés zoals ‘in de snelle wereld van vandaag’.”
• Een oude prompt hergebruiken voor iets heel anders. Een prompt die goed werkte voor een offerte werkt niet automatisch voor een klachtenmail. De context verandert, dus de prompt moet mee veranderen.
• Te veel vertrouwen op het eerste antwoord. Het eerste antwoord is een startpunt, geen eindproduct. Lees het kritisch terug alsof een collega het geschreven heeft.

Twee technieken die net dat beetje verder helpen

Laat het model in stappen denken. Bij een ingewikkelde vraag, zoals het opstellen van een prijsstrategie of het uitwerken van een lastige klantsituatie, werkt het beter om te vragen: “Denk dit stap voor stap door voordat je een antwoord geeft.” Je krijgt dan een onderbouwde redenering in plaats van een snel, oppervlakkig antwoord.

Geef een voorbeeld van wat je bedoelt. Een AI-tool leert razendsnel van één goed voorbeeld. Wil je bijvoorbeeld dat al je e-mails eenzelfde toon hebben, plak dan een eerdere e-mail mee die je goed vond en vraag: “Schrijf in dezelfde stijl als dit voorbeeld.”

Een compleet voorbeeld: van klantvraag naar bruikbare offertetekst

Stel, je wilt snel een introductietekst voor een offerte. Een prompt die echt werkt, ziet er zo uit:

“Je bent een zzp’er in [jouw vakgebied]. Schrijf een korte introductie (max. 100 woorden) voor een offerte aan [type klant], die net heeft aangegeven dat budget een aandachtspunt is. Toon: vriendelijk en zelfverzekerd, geen overdreven verkooptaal. Sluit af met een zin die duidelijk maakt dat de prijs in verhouding staat tot de kwaliteit.”

Merk je dat het resultaat nog niet klopt? Stuur dan bij met een kort vervolg zoals “maak de laatste zin directer” in plaats van de hele prompt opnieuw te schrijven.

Bouw een eigen prompt-bibliotheek op

Heb je een prompt gevonden die goed werkt voor een terugkerende taak, zoals het samenvatten van vergaderverslagen of het opstellen van social media-posts? Bewaar hem dan ergens centraal, bijvoorbeeld in een notitiedocument of gedeelde map. Zo hoef je niet steeds opnieuw het wiel uit te vinden en kun je collega’s dezelfde, beproefde prompts laten gebruiken. Dat scheelt niet alleen tijd, maar zorgt ook voor een consistentere toon in alles wat je bedrijf naar buiten brengt.

Wil je hier echt handig in worden, samen met je team, dan haal je met een gerichte AI-training of AI-cursus er in korte tijd veel meer uit dan met wat losse pogingen.